ul. Witosa 10  68 327 40 27   zabor@diecezjazg.pl

Historia Parafii Zabór

1. Początek historii w X wieku.

Zabór, którego początki sięgają X wieku, w spisie kościołów należących do parafii zielonogórskiej z 1306 roku, wymieniony był po raz pierwszy pod nazwą Sabir i oznaczał osadę położoną za „borem sosnowym”. Do 1936 Zabór nosił nazwę Saabor, a w latach 1936-1945 nazywany był Fürsteneich.

Pierwsza wzmianka potwierdzająca istnienie kościoła w Zaborze pochodzi z ksiąg kościelnych z 1505. Pod koniec XVII wieku w związku ze złym stanem, kościół został rozebrany. Wówczas ówczesny właściciel Zaboru, gorliwy katolik hrabia Heinrich Johann von Dünnewald, jedną z sal pałacowych przeznaczył na kaplicę. Jeszcze na początku XX wieku, w co trzecią niedzielę miesiąca odprawiano tam katolickie nabożeństwo. Cztery kilometry na wschód od Zaboru znajduje się Milsko, założone na początku XIII wieku w miejscu dogodnej przeprawy przez Odrę. Po raz pierwszy kościół romański w Milsku był wzmiankowany w 1376 roku.

2. Budowa kościoła w Milsku (1798) i w Zaborze (1908).

Obecny kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej w stylu barokowym wniesiono w 1798 wykorzystując część starych murów świątyni. Pod koniec XIX wieku dobudowano wieżę w stylu neogotyckim. Organy w Milsku zbudował Ludwik Hartwig w latach 1864-1865.

Obecny ceglany kościół pw. św. Józefa, w stylu neogotyckim wybudowano w latach 1905-1908, kiedy proboszczem w Milsku był ks. Julius Kühnert, a właścicielem Zaboru był Georg von Schöneich. W 1908 roku, ten jednonawowy kościół z ołtarzem od wschodu z witrażem św. Józefa oraz z wieżą od zachodu był konsekrowany i oddany do użytku. Zaborskie organy pochodzą z 1907 roku.

Do końca II wojny światowej w Milsku mieściła się siedziba katolickiej parafii, a jej ostatnim niemieckim proboszczem był ks. Alfred Schubert. Kościół w Zaborze był filią kościoła parafialnego w Milsku. Został poświęcony św. Józefowi, prawdopodobnie dlatego, gdyż trzej ostatni proboszczowie przed budową kościoła nosili to imię. Od czasu budowy kościoła w Milsku w 1798 roku proboszczami w Milsku byli:

1766-1799   ks. Ignatius Taube            

1799-1828   ks. Carl Schickor, pochowany przy kościele w Milsku

1836-1871   ks. Joseph Dresel              

1871-1875   ks. Joseph Weisser

1875-1886   ks. Joseph Kinne

1886-1914   ks. Julius Kühnert, pochowany przy kościele w Milsku

1914-1932   ks. Max Spillmann                  

1932-1945   ks. Alfred Schubert                 

Przed II wojną światową w 1927 roku Zabór, Milsko i okoliczne miejscowości należały do powiatu Zielona Góra (Kreis Grünberg), w prowincji Śląsk (Provinz Schlesien) w Prusach (Preußen). W powiecie Zielona Góra znajdowało się 8 parafii katolickich:

  1. Deutsch Wartenburg Otyń
  2. Friedensdorf Ługi
  3. Grünberg Zielona Góra
  4. Karschin Karszyn
  5. Kleinitz Klenica
  6. Kosel Koźla
  7. Milzig Milsko
  8. Schweinitz Świdnica

W 1927 roku katolicką parafię Milsko tworzyło 21 miejscowości, w których mieszkało około 800 katolików. Na terenie parafii Milsko mieszkało ponad 5.500 protestantów i znajdowały się 4 kościoły ewangelickie: w Boyadel (Bojadła), Saabor (Zabór), w Prittag (Przytok), który funkcjonował do 1861 roku oraz w Loos (Łaz), który funkcjonował do 1842 roku. Poniżej miejscowości należące do parafii Milsko z liczbą katolików i protestantów:

  1. Milzig Milsko           376 katolików / 75 protestantów
  2. Boyadel Bojadła         25/1517
  3. Fährhäuser Przewóz
  4. Schosnofke Sosnówka
  5. Dammerau Dąbrowa      238/22
  6. Hohwelze Bełcze           15/360
  7. Schoslawe Susłów
  8. Kern Kartno
  9. Dickstrauch Głuszyca
  10. Borke Borki
  11. Pirnig Pyrnik 14/653
  12. Waldmühl Młunkowo
  13. Loos Łaz 15/454
  14. Sattel Wielobłota
  15. Lodenberg Ledno
  16. Droschkau Droszków 26/444
  17. Prittag Przytok         8/657
  18. Janny Jany 10/92
  19. Saabor Zabór            38/822
  20. Hammer Tarnawa 10/250
  21. Zahn Czarna 7/205

3. Erygowanie parafii 1 września 1947 roku.

Przez dwa lata, po wojnie Zabór, Milsko i okoliczne miejscowości należały do parafii św. Jadwigi w Zielonej Górze. Proboszczem tej rozległej zielonogórskiej parafii erygowanej w 1272 roku był od 22 października 1945 roku ks. Kazimierz Michalski. Parafianie korzystali nie tylko z posługi sakramentalnej kapłanów z Zielonej Góry, ale również z sąsiednich Bojadeł, gdzie proboszczem od 15.09.1945 roku był ks. Ildefons Mieczkowski. Przez dwa lata do czasu postania parafii Zabór ks. Mieczkowski ochrzcił prawie 70 dzieciom. Również niemiecki proboszcz w Milsku, ks. Alfred Schubert, który jakiś czas pozostał po wojnie w Milsku, udzielał chrztu jeszcze 4 września 1946 roku, co odnotowane jest w księgach parafialnych.

Z tej wielkiej zielonogórskiej parafii od wojny, aż do czasów dzisiejszych powstało 18 parafii w granicach dzisiejszej Zielonej Góry oraz trzy parafie Zabór, Przytok i Świdnica. 70 lat po wojnie 1 września 1947 roku, powstała parafia św. Józefa w Zaborze, która oprócz dzisiejszych miejscowości, obejmowała Przytok, Droszków, Przytoczki, Rajewo, Stożne i Jany. Pierwszym proboszczem w Zaborze na 4 lata został ks. Michał Suliga (1947-1951), potem proboszczem na 17 lat został mianowany ks. Franciszek Jędrzkiewicz (1951-1968). Przez następne 6 lat proboszczem w Zaborze był ks. Zenon Mytkowski. Najdłużej, bo aż 28 lat w parafii pracował jako proboszcz ks. kan. Leszek Gościmiński (1968-2002)

4. Podział parafii 17 sierpnia 2000 roku.

17 sierpnia 2000 roku, po 55 latach od wojny, za czasów ks. kan. Leszka Gościmińskiego, z podziału parafii Zabór została powołana do życia parafia Przytok, do której należy Przytok, Droszków, Zielona Góra-Jany i Stożne. Pierwszym jej proboszczem przez 9 lat był obecny dziekan dekanatu Zielona Góra św. Jadwigi ks. kan. Mirosław Donabidowicz (2000-2009). Drugi proboszczem przez 4 lata był ks. Józef Pogorzelski (2009-2013), zmarły 23.09.2013 roku. Obecnie proboszczem w Przytoku od 15 listopada 2013 roku jest ks. Aleksander Werstler.

Dwa lata po utworzeniu parafii Przytok ks. kan. Leszek Gościmiński przeszedł na emeryturę i zamieszkał w Domu Księży Emerytów w Zielonej Górze. Siedem miesięcy później zmarł i został pochowany przy kościele w Zaborze. Nowym proboszczem w Zaborze przez 8 lat był ks. kan. Janusz Mikołajewicz (2002-2010), a później przez 6 lat ks. Ryszard Walner (2010-2016). Obecnie od 1 sierpnia 2016 roku proboszczem w Zaborze jest ks. Stanisław Stefańczyk.

Obydwie parafie Zabór i Przytok znajdują się w jednej gminie Zabór. Parafia Zabór obejmuje 6 sołectw: Zabór i Proczki, Milsko, Łaz i Wielobłota, Tarnawa i Mielno, Czarna, Dąbrowa. Parafia Przytok obejmuje 4 sołectwa: Przytok, Przytoczki i Rajewo, Droszków, Jany, Stożne.

Korzystanie z niniejszej witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookies. Zmiany warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do plików cookies można dokonać w każdym czasie. Polityka Prywatności    Informacje o cookies

ROZUMIEM